YAPI BİYOLOJİSİ & EKOLOJİSİ

Yapı biyolojisi, insan ile yapılaştığı çevre arasındaki bütünsel ilişkilerin öğretisidir. Yapıların, iç mekan ve ortamların insan sağlığına olan etkilerini inceleyen bilim dalıdır. Evimiz, iş yerimiz özünde bir yapı-organizmasıdır. Evimizi, iş yerimizi bizi saran üçüncü bir deri, bize en yakın yaşamsal çevre olarak tanımlamak da somut ve doğru olur. Bu üç tanımlama, bize en yakın çevre olan yapı ile ne kadar iç içe bir etkileşim içersinde olduğumuzu ve ona ne kadar bağımlı olduğumuzu, açıkça ifade eder.

Biyolojik ilkelerin eksikliği nedeniyle yerleşim gereksinimleri yeterince karşılanamadığı takdirde, yapı kültürü ve sanatı kendini geliştiremez, yapılaşma basitleşir, ruhsuzlaşır, sorumsuzlaşır. Disiplin olarak yapı biyolojisi, kültürel-biyolojik bir anlam içerir, kapsamı sınırlı olmayan, daha çok disiplinler ötesi niteliktedir.

Bugün artık ömrünüzün %90’ını kapalı yapay çevrelerde, yani yapı içlerinde geçirdiğimizden dolayı, iç mekanlar sağlığımızı belirleyen en önemli ortamlar olmuşlardır. İşte yapı biyolojisi, bu iç ortamları düzenleyerek hastalanmadan sağlıklı kalmamızı hedefler. “Sağlıksal tedbirlilik” olarak da tanımlayabileceğimiz bu yaklaşım, günümüzde özellikle çevre bilincinin tabana yayıldığı gelişmiş toplumlarda yaygındır. Yapıdan kaynaklanan ruhsal ya da bedensel bir hastalığı tedavi etmek zorunda kalmak yerine, yapıyı baştan bizi hasta etmeyecek şekilde tasarlamaktır yapı biyolojisi.

Kavramsal olarak 25 temel kurala dayanan yapı biyolojisinin uygulamasında doğal yapı malzemeleri ve akustik izolasyon, iç mekan ikliminin insan sağlığına göre yönelimi ve psikolojik uyum, ayrıca çevre, enerji ve su döngüleri ile inşaat alanının jeolojik uygunluğu  gibi hususlar dikkate alınır. Yapı biyolojisi bu ilkelerce yürütülen mimarlığın ve iç mimarlığın yanında, mevcut binaların biyoklimatik yapı analizi (BYA) ile ölçümlenerek insan sağlığına zarar veren yönlerinin tadilatı ile iyileştirmesi şeklinde de uygulanır.

Sağlığımıza etki eden başlıca unsurlar 

  • Yapı malzemeleri ve bina tasarımı

  • Mobilyalar

  • Elektrik tesisatı

  • Boyalar ve cilalar

  • Zemin kaplamaları

  • Elektronik ev cihazları

  • Yapı ve yalıtım malzemeleri

  • Klima ve kalorifer sistemleri

YAPI BİYOLOJİSİNİN 25 TEMEL İLKESİ

  1. 1. İnşaat alanının jeolojik uygunluğu

  2. 2. Konutların endüstri merkezlerine ve ana caddelere uzaklığı

  3. 3. Doğal bitki örtüsü korunmuş, desantralize yerleşim şekli

  4. 4. İnsancıl, topluluk temelli, özelleştirilmiş konut ve yerleşim alanları

  5. 5. Doğal yapı malzemeleri

  6. 6. Nefes alabilen cepheler (iç mekan difüzyonu)

  7. 7. İç mekan havasındaki nem oranının doğal kontrolu  (higroskopik yapı malzemeleri ile)

  8. 8. Havadaki zararlı maddelerin filtrasyonu ve nötr hale getirilmesi

  9. 9. Isı yalıtımı ve ısı depolanması arasındaki denge

  10. 10. İç mekanda ideal yüzey ve hava sıcaklıkları

  11. 11. Kokusal nötr ortam (dolayısıyla hoş kokan), toksik gazların açığa çıkmaması

  12. 12. Yeni yapılarda hem düşük hem de çabuk azalabilen nem oranı

  13. 13. Doğal ışık, aydınlatma ve renk ortamı

  14. 14. Ses ve titreşimlerin insana göre yönelimi

  15. 15. Yapı malzemelerinin radyoaktivitelerinin doğal ortamdan düşük olması

  16. 16. Havadaki doğal elektriksel alanın korunması

  17. 17. Yerkabugundaki doğal manyetik alanın korunması

  18. 18. Teknik elektromanyetik alanların yayılmaması

  19. 19. Yaşamsal önemi olan kozmik-arzi radyasyonun değişime uğramaması

  20. 20. Mekan örgütlemelerinde ergonominin uygulamaya aktarılması

  21. 21. Ölçü, oran ve formların uyumlu olması

  22. 22. Yapının, oluşumu ve yıkımında çevre sorunlarına ve yüksek enerji tüketimine neden olmaması

  23. 23. Azalan ve sakıncalı hammadde tüketiminin körüklenmemesi

  24. 24. Yenilenebilir enerji kaynaklarına öncelik tanınması

  25. 25. Yapılaşmadan kaynaklanan zararlı yan etkilerin, sosyal problemlere dönüşmemesi